Guinea Pig'i Doğru Şekilde Beslemek için Ne Gerekir

İlk guinea pig'imi eve getirdiğim gün, pet shoptan aldığım renkli tohum karışımına bakıp "tamam, beslenme işi çözüldü" diye düşünmüştüm. Üç hafta sonra veterinerde, kabuklu yemin neredeyse hiç dokunulmadığını, buna karşılık kesif yemin bitirildiğini anlatırken öğrendim: guinea pig beslenme meselesi tohum torbasıyla değil, kuru otla ve C vitaminiyle başlıyor. O günden bugüne birkaç kobayla yaşadım, birkaç kez de yanlış yaptım. Aşağıda anlattıklarım tamamen o denemelerin ve veteriner uyarılarının damıtılmış hali.

Neden Bu Kadar Hassas Bir Tür?

Guinea pig'lerin iki temel özelliği menüyü belirliyor. Birincisi, dişleri ve azı dişleri hayat boyu uzuyor; bunları aşındırmak için sürekli lifli materyal çiğnemeleri gerekiyor. İkincisi, insan gibi vücutlarında C vitamini üretemiyorlar. Bu yüzden dışarıdan düzenli C vitamini almazlarsa skorbüt tablosu gelişiyor: eklem şişliği, tüylerin matlaşması, yürümekte isteksizlik, iştah kaybı. Bu iki gerçeği aklınızda tutarsanız kalan her şey detaydır.

Adım Adım Doğru Beslenme Düzeni

1. Kuru otu sınırsız verin, temelini bu kurun. Günlük gıda alımının yaklaşık dörtte üçünü kuru ot oluşturmalı. Yetişkin bir kobay için timothy (kılçıksız çayır otu) türü otları tercih ediyorum. Yonca (alfalfa) otu kalsiyum ve protein açısından çok yoğun; onu sadece 6 aylıktan küçük yavrularda, gebe ya da emziren dişilerde kullanıyorum. Yetişkinde sürekli yonca vermek idrar yolu taşı riskini artırıyor. Otu kafesin bir köşesine yığmak yerine ot filesine ya da yüksek bir yemliğe koyduğumda hem daha az kirlendi hem daha çok tüketildi.
2. Pelet yemi ölçüyle verin. Yetişkin bir guinea pig için günde yaklaşık bir yemek kaşığı ile bir sekizinci fincan arası pelet yeterli. Etiketi okurken tek şeye bakıyorum: içinde renkli parçalar, mısır gevreği, kuruyemiş, tohum var mı? Varsa rafa geri koyuyorum. Bu karışımlarda hayvan sevdiğini seçip lifli kısmı bırakıyor, sonuç dengesiz bir diyet oluyor. Sade, tek tip, timothy bazlı pelet en güvenli seçim.
3. Günlük taze sebzeyi C vitamini odaklı seçin. Günde yaklaşık bir fincan taze sebze veriyorum ve bunun içinde mutlaka C vitamini kaynağı bulunuyor. Renkli biber (özellikle kırmızı ve sarı), maydanoz, roka, kıvırcık marul, kişniş, brokoli sapı, çilek benim rotasyonumdaki isimler. Aynı sebzeyi her gün vermek yerine 3-4 kalemi dönüşümlü kullanmak hem seçiciliği azaltıyor hem besin çeşitliliği sağlıyor.
4. C vitamini takviyesini ihtiyaç varsa ve doğru şekilde kullanın. Suya damlatılan C vitamini benim en sevmediğim yöntem: ışıkla ve zamanla hızla bozuluyor, ayrıca suyun tadı değiştiği için hayvan su içmeyi bırakabiliyor. Bunun yerine kobaylar için üretilmiş çiğneme tabletlerini veya doğrudan doz ölçülebilen sıvı formları veterinerin önerdiği miktarda ağızdan veriyorum. Sebze rotasyonu düzgün işliyorsa çoğu sağlıklı yetişkinde takviyeye gerek kalmıyor; hasta, yaşlı ya da iştahsız bireylerde ise mutlaka gündeme geliyor.
5. Suyu her gün tazeleyin. Damlalıklı biberon kullanıyorum ama her sabah ucundan su akıp akmadığını parmağımla kontrol ediyorum. Tıkalı bir biberon fark edilmeden bir gün geçtiğinde hayvan ciddi şekilde susuz kalıyor. Kaba su verenlerde ise altlık ve dışkı bulaşması sorun oluyor; ikisini birlikte sunup hayvanın tercihini izlemek en pratiği.
6. Değişiklikleri yavaş yapın. Yeni bir sebzeyi tek başına, küçük bir parça halinde veriyorum ve 48 saat dışkıyı izliyorum. Yumuşama olursa o kalemi listeden çıkarıyorum. Marka değiştirirken eski peletle yenisini bir hafta karıştırarak geçiş yapıyorum. Bu tür sindirim hassasiyeti tavşanlarda da benzer şekilde işliyor; küçük memelilerle ilgilenen herkesin bildiği bir kural.
7. Kilo ve iştahı takip edin. Mutfak terazisiyle haftada bir tartıyorum ve sonucu bir deftere yazıyorum. Guinea pig'lerde hastalığın en erken sinyali genelde 50-100 gramlık sessiz bir kayıp oluyor. 12-24 saat hiç yemek yemeyen bir kobay acil vakadır; sindirim sistemi durduğunda geri döndürmek zorlaşıyor.

Sık Yapılan Hatalar

• Kuru otu "yan gıda" sanmak. Ot, ana yemek. Pelet ve sebze onun yanına eklenen küçük paylar.
• Meyveyi cömertçe vermek. Elma, muz, üzüm şeker yüklü. Haftada bir-iki kez, tırnak büyüklüğünde parça yeterli.
• Marul deyip göbek marul vermek. Açık renkli, sulu göbek marullar besin değeri düşük ve ishal yapıyor. Koyu yeşil yapraklılar tercih edilmeli.
• Kedi-köpek maması veya hamster/tavşan yemi kullanmak. Her türün ihtiyacı farklı; kobay yemi C vitamini içeriğiyle ayrışıyor. Hamster için hazırladığınız düzeni kobaya kopyalamak işe yaramaz.
• Lahana, karnabahar, soğan-sarımsak, patates, avokado ve ekmek vermek. Gaz yapan, toksik ya da nişasta yüklü bu kalemler listede olmamalı.
• Yemliği hep aynı doldurmak, kalanı kontrol etmemiş olmak. Bitmeyen pelet, iştah kaybının ilk işareti olabilir.
• Su ve otu gece boyu bitmiş halde bırakmak. Kobaylar gece de yi