Hamsterler Sosyal Mı, Yalnız Mı Yaşamalı
Hamster sahibi olan neredeyse herkesin bana sorduğu ilk şeylerden biri şu: "Yalnız kalıyor, ona bir arkadaş alsam mı?" Bu soruyu ilk duyduğumda ben de içgüdüsel olarak "tabii, yalnız kalmasın" diye düşünmüştüm. Sonra bir Suriye hamsterının kafesine ikinci bir hamster koyup ertesi sabah yaşadıklarımı gördükten sonra fikrim tamamen değişti. Hamster sosyal hayvan mı sorusunun cevabı türden türe değişiyor ve bu farkı bilmemek maalesef ölümle sonuçlanabiliyor.
Türe Göre Sosyallik Tablosu
Petshoplarda "hamster" diye satılan hayvanların hepsi aynı tür değil. Kendi deneyimimde ve gözlemlediğim vakalarda tablo şöyle:
| Tür | Birlikte yaşam | Notlar |
|---|---|---|
| Suriye (altın) hamster | Kesinlikle tek | Yaklaşık 8-10 haftadan sonra kardeşine bile saldırır |
| Çin hamsterı | Genelde tek | Ergenlikte kavga oranı yüksek |
| Campbell cücesi | Şartlı | Aynı cinsiyet, birlikte büyümüş olmalı |
| Winter White (Djungarian) | Şartlı | Campbell'a göre biraz daha uyumlu |
| Roborovski | En toleranslı | Yine de geniş alan şart |
Yani "hamsterler sosyaldir" ya da "hamsterler yalnız yaşar" cümlelerinin ikisi de tek başına doğru değil. Doğru cevap, elinizdeki hayvanın türünde saklı.
Adım Adım Doğru Kurulum
- Önce türü kesinleştirin. Suriye hamsterları belirgin şekilde daha iri, 15-18 cm civarına ulaşır ve çoğunlukla tek renk ya da alacalıdır. Cüce türler avuç içi kadardır, sırtlarında koyu bir çizgi bulunur (Roborovski'de bu çizgi yoktur, kaş üstünde beyaz lekesi vardır). Emin değilseniz veterinerinize sorun; bu ayrım hayat kurtarır.
- Suriye ise tartışma yok, tek yaşayacak. Onun için yalnızlık bir eksiklik değil, doğal hali. Sosyal ihtiyacını türdeşinden değil, çevre zenginliğinden ve sizden karşılıyor. Kazma imkânı, tünel, koşu tekerleği, farklı yem arama noktaları koyduğunuzda "sıkılan" bir hamster kalmaz.
- Cüce türde bile birlikte büyümüş kardeşleri tercih edin. Yetişkin iki cüceyi sonradan tanıştırmak neredeyse hep başarısız oluyor. Aynı yuvadan çıkmış, hiç ayrılmamış, aynı cinsiyetten iki kardeş en makul seçenek.
- Cinsiyeti mutlaka kontrol ettirin. Karışık çift derhal üremeye başlar; dişi hamster doğumdan hemen sonra yeniden gebe kalabilir. Bir anda on beş yavruyla baş başa kalmak istemiyorsanız bu adımı atlamayın.
- Alanı ikiye değil, üçe katlayın. İki cüce için minimum taban alanı, tek hamster için önerilenin çok üzerinde olmalı. Ben iki Roborovski'yi 100x50 cm bir teraryumda başarıyla barındırmıştım; 60x30'luk standart kafeste aynı ikili iki hafta içinde kavga etmişti. Kafes düzeni konusunda sitede ayrıntılı bir yazımız var, birlikte yaşayan hamsterler için oradaki ölçüleri en az iki katına çıkarın.
- Her kaynaktan iki tane koyun. İki yuva, iki su kabı, iki mama kabı, iki tekerlek, iki kum banyosu. Kaynak rekabeti, cüce hamsterlerde kavgaların en yaygın sebebi. Yuvaları da kafesin zıt köşelerine yerleştirin.
- İlk üç haftayı yakın takibe alın. Hafif kovalamaca, üst üste uyuma, birbirini yıkama normal. Cırlama sesi, sürekli birinin köşede sinmesi, kulak veya kuyruk çevresinde yara, birinin belirgin şekilde kilo kaybetmesi alarm işaretidir.
- Ayırma planınız hazır olsun. Yedek bir kafes almadan ikili barındırmaya başlamayın. Kavga çıktığında "yarın alırım" deme lüksünüz yok. Ayırma kalıcıdır; bir kez kavga eden cüceler tekrar bir araya gelemez.
Sık Yapılan Hatalar
- Petshop tavsiyesine körü körüne güvenmek. "Bunlar birlikte yaşar" diye satılan iki Suriye yavrusunu görmüşlüğüm var. Yavruyken uyumlu görünmeleri yanıltıcı; kavga ergenlikle başlıyor.
- Yalnızlığı insan gözüyle yorumlamak. Tek yaşayan Suriye hamsterı depresyonda değil. Onun için gerçek stres kaynağı, bir başkasıyla alan paylaşmak.
- Kavgayı "oyun" sanmak. Sırtüstü yatırıp boğaz bölgesine yönelen ısırıklar oyun değildir. Kanamalı bir kavgada müdahale için beklemeyin, eldivenle ayırın.
- Ayrılan hamsterları bir süre sonra tekrar birleştirmek. "Barışırlar" diye yeniden denemek, çoğu vakada ikinci ve daha şiddetli bir kavgayla sonuçlanıyor.
- Kafesi bölmeyle ikiye ayırıp yeterli sanmak. Tel bölmeden birbirine ısırma girişimi olur; ayrım tamamen ayrı kafeslerle yapılmalı.
- Farklı türleri bir araya koymak. Bir Winter White ile bir Campbell çiftleşebilir ama melez yavrularda doğum s